Personen- en familierecht
Het familierecht is een heel breed rechtsgebied en gaat over uw privé-situatie, over uw relatie en uw kinderen. In nagenoeg alle gevallen is in de gerechtelijke procedures bijstand van een familierechtadvocaat vereist. Dit, omdat alleen deze alle juridische en financiële kennis in huis heeft en oog heeft voor alle emotionele aspecten die een rol kunnen spelen. Een familierechtadvocaat behandelt onder andere zaken als een echtscheiding, alimentatie, gezag en voogdij of een naamswijziging.
Afstamming, vaststelling of ontkenning vaderschap, vervangende toestemming tot erkenning vaderschap en adoptie.
Als biologisch ouder van uw kind, word u niet altijd ook automatisch voor de wet als ouder van uw kind beschouwd. Dat laatste is belangrijk, omdat dat gevolgen heeft voor de achternaam en nationaliteit van uw kind, het recht op contact met elkaar, het gezag over uw kind en het erfgenaamschap.
Voor de moeder die het kind draagt is het eenvoudig. De wet bepaalt dat de vrouw uit wie het kind wordt geboren ook voor de wet de moeder van het kind is. Is de vader of de meemoeder (de tweede moeder van een kind bij lesbisch ouderschap) gehuwd met deze moeder of is er een geregistreerd partnerschap, dan wordt deze hierdoor automatisch vader of tweede moeder van het kind. Het kan zijn dat de juridisch vader niet de biologisch vader van het kind is omdat deze het juridisch vaderschap automatisch heeft gekregen door het huwelijk met de moeder. Dan kan een procedure worden gestart tot ontkenning van het vaderschap.
Is er geen huwelijk, dan moet het kind door de vader worden erkend om juridisch vader te worden. Daarvoor is de toestemming van de moeder vereist. Geeft de moeder deze toestemming niet, dan is een gerechtelijke procedure noodzakelijk. Een kind kan nog steeds juridisch gezien maar twee ouders hebben. Voor het vaderschap is dan vereist dat het reeds bestaande ouderschap wordt aangetast. Ook door adoptie kunt u juridisch ouder worden van een kind.
Echtscheiding, ontbinding geregistreerd partnerschap en verbreken samenleving
Iedere scheiding is anders. Er leiden verschillende wegen tot de oplossing. Mediation, een overlegscheiding en/of procederen of onderhandelen, het is net wat bij uw situatie past. Alleen een advocaat kan om echtscheiding verzoeken en alleen de rechtbank kan de echtscheiding uitspreken. Voor een geregistreerd partnerschap waaruit minderjarige kinderen zijn geboren geldt ook dat een echtscheidingsadvocaat dit verzoek kan indienen. Zijn er geen minderjarige kinderen, dan kan het geregistreerd partnerschap ook worden beëindigd doordat de ex-partners een overeenkomst maken, waarin komt te staan dat zij beiden het geregistreerd partnerschap willen beëindigen. Het is dan ook vereist dat andere afspraken worden gemaakt ter afwikkeling van het geregistreerd partnerschap, zoals over partneralimentatie.
Ouderschapsplan
Gelijkwaardig ouderschap is het uitgangspunt na de scheiding. U bent verplicht een ouderschapsplan met de andere ouder op te stellen. Die verplichting is er ook voor ongehuwde ouders met gezag. In het ouderschapsplan spreekt u af waar de kinderen gaan wonen: de hoofdverblijfplaats, wanneer ze de andere ouder zien: de zorgregeling of verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, hoe u beiden als ouders met elkaar contact hebben over de kinderen: de informatieregeling en wie welke kosten draagt: de kinderalimentatie. Het plan moet passen bij de leeftijd van de kinderen. Wij helpen u bij het op stellen van een ouderschapsplan, wij leggen u uit welke mogelijkheden er zijn en helpen u in het overleg met de andere ouder. Slaagt u er niet in een ouderschapsplan te maken, dat moet u de rechter uitleggen hoe dat komt. Ziet de rechter de onmogelijkheid, dan zal deze beslissen over de onderwerpen die normaal in het ouderschapsplan staan.
Financiële afwikkeling
Het is fijn als u ook over de financiële gevolgen afspraken kunt maken in de vorm van een convenant, maar verplicht is het niet.
Heeft u geen huwelijkse voorwaarden bij de notaris gemaakt en bent u gehuwd voor 1 januari 2018 dan bent u gehuwd in algehele gemeenschap van goederen. Een gemeenschap van goederen houdt in dat alles, de plussen en de minnen van de echtgenoten, van u samen wordt. In een beperkt aantal gevallen is er toch sprake van privévermogen. Bijvoorbeeld in het geval een erfenis wordt ontvangen waarbij door de erflater uitdrukkelijk is bepaald dat het geld buiten de gemeenschap van goederen blijft, de zogenaamde uitsluitingsclausule.
Bent u na 1 januari 2018 gehuwd dan bent u gehuwd in beperkte gemeenschap van goederen. Verschil met de algehele gemeenschap van goederen is o.a. dat de goederen en de schulden van voor het huwelijk privé blijven. Dat geldt ook voor erfenissen en schenkingen zonder uitsluitingsclausule die tijdens het huwelijk worden ontvangen.
Het moment van indiening van het echtscheidingsverzoek bepaalt de omvang van de gemeenschap van goederen. Alles wat er op dat moment is moet tussen de ex-echtgenoten worden verdeeld. De echtscheiding is ook het moment waarop afspraken kunnen worden gemaakt over de vergoeding van privégelden die ten behoeve van de gemeenschap zijn uitgegeven. Dat noemen we vergoedingsrechten.
Partneralimentatie
Als gehuwde echtgenoten scheiden of geregistreerd partnerschap laten ontbinden, is er recht op partneralimentatie. Dat recht is er voor samenwoners niet. Alleen het huwelijk of geregistreerd partnerschap brengt een lotsverbondenheid met zich mee die de grond is voor het recht op partneralimentatie: een financiële onderhoudsplicht na de scheiding.
Hoeveel partneralimentatie?
De hoogte van de partneralimentatie is afhankelijk van de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler. Daarbij wordt aangesloten bij de welstand die men tijdens het huwelijk gewend was. Vaak wordt de behoefte bepaald op 60% van wat de echtgenoten samen hadden minus de kosten voor de kinderen. Daarop wordt in mindering gebracht dat wat de ontvanger zelf verdient of zelf kan verdienen: de verdiencapaciteit. Nadat de behoefte is vastgesteld wordt beoordeeld in hoeverre de betaler ruimte heeft om in de behoefte van de ontvanger bij te dragen. Dat noemen we de draagkracht. Daarbij wordt beoordeeld in hoeverre de betaler na het voorzien in zijn eigen behoefte en eventueel het betalen van kinderalimentatie, nog geld over heeft. Partneralimentatie is altijd bruto. De ontvanger moet er inkomstenbelasting over betalen en de betaler kan deze fiscaal aftrekken.
Hoe lang partneralimentatie?
Het recht op partneralimentatie bedraagt voor echtgenoten die het echtscheidingsverzoek hebben ingediend voor 1 januari 2020 12 jaar. In het geval er geen kinderen uit het huwelijk zijn geboren en het huwelijk niet langer van vijf jaar heeft geduurd, is de termijn gelijk aan de duur van het huwelijk. Is het echtscheidingsverzoek op of ná 1 januari 2020 ingediend dan is de termijn beduidend korter, namelijk vijf jaar. Een uitzondering wordt gemaakt als er kinderen onder de twaalf jaar zijn. Dan wordt die termijn verlengd tot het moment waarop het jongste kind 12 jaar is geworden. Ook bij huwelijken die langer van 15 jaar hebben geduurd en waarbij de partner tegen de AOW-leeftijd aanloopt wordt de vijfjaarstermijn verlengd tot het moment waarop de partner de AOW-leeftijd bereikt.
Kinderalimentatie en zorg- of omgangsregeling
Kinderalimentatie
Of u nu bent gescheiden of dat er überhaupt nooit een relatie met de andere ouder is geweest maakt voor het recht op kinderalimentatie niet uit. Iedere ouder is verplicht financieel in de kosten van zijn of haar kind bij te dragen. Ook de verwekker die (nog) geen juridisch ouder is en zelfs de stiefouder in wiens gezin het betreffende kind opgroeit.
Kinderalimentatie is maatwerk. Hoe hoog die bijdrage is, is afhankelijk van wat het kind nodig heeft: de behoefte, en wat er kan worden betaald: de draagkracht van de ouders. Voor de behoefte van het kind wordt veelal aansluiting gezocht bij het inkomen van de ouders ten tijde van het uiteengaan. Rekening wordt gehouden met het gezinsinkomen, het aantal kinderen in het gezin en de leeftijd van de kinderen. Voor de draagkracht is het huidige en toekomstige inkomen van de ouders van belang, waarbij rekening wordt gehouden met kosten voor halfzusjes of –broertjes en de zorgregeling. Heeft één van de ouders onvoldoende draagkracht om in de kosten te voorzien en heeft de andere ouder voldoende draagkracht, dan moet er kinderalimentatie worden betaald. Wij helpen u om tot de juiste bijdrage te komen.
Zorg- of omgangsregeling
Ouders met gezag hebben recht op omgang met hun kind. We noemen dat een zorgregeling. Ook ouders zonder gezag hebben recht op omgang met hun kind. Dan noemen we het een omgangsregeling. Naast ouders kunnen ook derden de in nauwe persoonlijke betrekking staan tot een kind een verzoek om een omgangsregeling doen, zoals grootouders.
Welke zorg- of omgangsregeling de rechter zal bepalen, is afhankelijk van het belang van het kind en dat van de ouders. Het kan een uitgebreide regeling zijn, zoals co-ouderschap. Maar het kan ook zijn dat de rechtbank bepaalt dat er geen contact zal zijn omdat dat in strijd is met de zwaarwegende belangen van het kind.
Verband kinderalimentatie en zorg-of omgangsregeling
Kinderalimentatie en contact met het kind staan los van elkaar. Het kan zijn dat alimentatie moet worden betaald terwijl er geen contact is met het kind. En andersom, kan het zijn dat er geen alimentatie hoeft te worden betaalt, terwijl er wel contact met het kind is. Is er een zorg- of omgangsregeling dan wordt daarmee wel rekening gehouden in de berekening van de hoogte van de kinderalimentatie.
Gezag en Voogdij
Gezag is ‘de zeggenschap over de persoon van de minderjarige, het bewind over zijn vermogen en zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen in- en buiten rechte’. Denk aan bijvoorbeeld de keuze voor medicijngebruik, vaccinaties, medische behandelingen, hoofdverblijf, schoolkeuze en vakantie.
Ouders die samen het gezag hebben moet elkaar informeren, consulteren en samen beslissen over onder andere de hiervoor genoemde beslissingen. Zo heeft de ene ouder bijvoorbeeld toestemming van de andere ouder nodig voor een buitenlandse vakantie met het kind en daar controleert de marechaussee op. Worden de ouders het niet eens, dan kan het geschil aan de rechtbank worden voorgelegd.
De moeder krijgt automatisch het gezag over haar kind, tenzij zij onder curatele staat of minderjarige is. Ben je 16 of 17 dan kun je de rechter vragen om je meerderjarig te verklaren om toch het gezag te kunnen dragen. Ben je jonger, dan kan dat helaas niet. Is er geen vader met gezag, dan kun je de rechter wel vragen om een voogd voor je kind te benoemen, bijvoorbeeld jouw moeder.
Als de vader met de moeder is gehuwd of een geregistreerd partnerschap heeft, krijgt deze ook automatisch het gezag. Is er geen huwelijk of geregistreerd partnerschap dan is actie van de ouders nodig. Als de moeder instemt met gezamenlijk ouderlijk gezag, kunnen zij dit zelf aan de rechtbank doorgeven. Is de moeder niet akkoord dat is een gerechtelijke procedure tot vervangende toestemming voor het gezag vereist. Derden, bijvoorbeeld een nieuwe partner, kunnen het gezag over een kind uitoefenen samen met een ouder als er nog geen twee ouders met gezag zijn. Ook daarvoor is een procedure noodzakelijk.
Uitgangspunt is dat ouders samen het gezag over hun kind uitoefenen. Dat is alleen anders als het kind ‘klem’ komt te zitten tussen de ouders of eenhoofdig gezag om een andere reden in het belang van het kind is. In zo een geval zal een verzoek om gezamenlijk gezag worden afgewezen of een verzoek om eenhoofdig gezag worden toegewezen. Voor een verzoek om eenhoofdig gezag is daarbij voorts nog vereist dat de communicatie niet op korte termijn kan worden verbeterd.
Voogdij is het gezag over een kind door een ander dan een ouder.
Naamswijziging
Het is mogelijk de voornaam of achternaam te wijzigen. Voor de achternaam geldt dat u daar zelf om kunt verzoeken bij Justis, de minister voor Rechtsbescherming. Een verzoek tot wijziging van de voornaam moet bij de rechtbank worden ingediend door een advocaat. Het verzoek zal alleen worden toegewezen als er een belangrijke reden voor is.
Een verzoek tot voornaamswijziging van een kind dient te worden ingediend door de ouders met gezag. Een kind boven de twaalf wordt door de rechter gehoord in afwezigheid van de ouders. In zo een gesprek wordt onderzocht in hoeverre het kind zelf de wijziging wil, los van de wil van de ouders en of wijziging in zijn belang is.
Contact met familierechtadvocaat
Wetswijziging: na erkenning ook automatisch gezamenlijk gezag
Sinds 1 januari 2023 geldt dat een ouder die zijn kind erkent, ook automatisch het gezag krijgt. De erkenning van het kind bij de gemeente is dan...
Het belang om te weten van wie je afstamt
Je hebt het recht om te weten van wie je biologisch gezien afstamt. Maar jouw vermoedelijk biologische vader heeft het recht op eerbiediging van...
De wijziging van de voornaam of achternaam
De naam die je draagt is gekozen door jouw ouders. Maar wat als die naam jou niet past. Misschien heb je jouw naam nooit mooi gevonden, misschien zijn er later dingen gebeurd waardoor je een andere naam zou willen dragen. Dat kan, het veranderen van de voornaam of achternaam is mogelijk. Lees hier of dat in jouw geval zou kunnen en wat je daarvoor moet doen.